Australia đã bắt đầu bước vào chiến dịch cứu vùng lãnh thổ miền Bắc khỏi loại sinh vật phá hoại kinh khủng nhất trên thế giới. Hàng tỷ con kiến vàng điên sẽ bị đầu độc nhằm chặn đứng cuộc thập tự chinh huỷ diệt của chúng.

Kiến vàng điên (tên khoa học là Anoplolepis gracilipes) được gọi như vậy bởi chúng di chuyển hỗn loạn. Chúng là một trong những động vật xâm hại nguy hiểm nhất trên thế giới. Kiến vàng điên mất khả năng tạo kiến chúa do kiến chúa bay khỏi lãnh thổ gốc để hình thành những cộng đồng mới ở nơi khác. Kết quả là chúng hình thành các siêu lãnh thổ đông đúc khi số lượng gia tăng, tới 1.000 con/km2.

Kiến vàng điên lần đầu tiên được phát hiện tại miền Bắc Australia vào năm 1990 song số lượng của chúng đang tăng nhanh trong vài năm qua. Tại vùng Arnhem Land, chúng đã huỷ hoại 25.000km2 đất - ăn hệ thực vật địa phương, tiêu diệt hoặc lấn át các loài động vật không xương sống bản địa. Nhà sinh thái Ben Hoffmann thuộc Tổ chức Nghiên cứu Công nghiệp và Khoa học Australia (CSIRO) cho biết: ""Nếu con người không làm gì cả, kiến vàng có thể huỷ hoại toàn bộ hệ sinh thái"". Chính vì vậy, CSIRO đã tiến hành chiến dịch tiêu diệt này.

Kiến bản địa ở Anrhem Land đang suy giảm. Nguyên nhân là kiến vàng điên tóm và xé chúng thành từng mảnh. Bướm Euploea alcathoe enastri, chỉ tồn tại ở bốn địa điểm trong vùng, là nạn nhân tiếp theo. Kiến vàng điên đã xâm lược một trong các địa điểm trên cách đây vài năm và kể từ đó bướm dường như đã tuyệt chủng. Kiến phun axít formic vào mắt nạn nhân, làm chúng mù cũng như chết đói. Do hoạt động của kiến điên làm thay đổi hệ động thực vật địa phương nên các động vật lớn hơn, như wallaby và thú có túi ô-pốt, phải vật lộn để sinh tồn. Con người cũng khốn đốn. Kiến và người chia sẻ một số tài nguyên chung như quả mọng. Do vậy, lượng thức ăn của người địa phương cạn kiệt.

Djawa Yunupingu, nhân viên kiểm lâm thuộc Arnhem Land phàn nàn: ""Lũ kiến tí hon này phá huỷ văn hoá, đất đai, và cuộc sống của chúng tôi. Do vậy, chúng tôi cần giết chúng bây giờ. Theo Dave Clarke thuộc Vườn thú London, kiểm soát kiến vàng điên có ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Mọi người thường đánh giá thấp tác động của sinh vật xâm hại đối với hệ sinh thái bản địa. Tuy nhiên, chúng có thể gây mối hoạ lớn không kém gì việc môi trường sống biến mất.

Các nhà nghiên cứu dự định diệt kiến bằng cách thả các khối cầu tí hon chứa chất độc đặc biệt từ máy bay trực thăng xuống lãnh địa kiến. Được gọi là Presto, hạt nhỏ chứa một sản phẩm mà kiến ưa thích song những động vật khác lại ghét cay ghét đắng. Nhóm của Hoffmann đã bắt đầu vẽ bản đồ đường biên giới của các lãnh địa kiến. Mục tiêu của họ là rải hoá chất khắp 3/4 khu vực bị ảnh hưởng trong vòng một năm. Họ hy vọng sẽ diệt trừ hoàn toàn kiến vàng điên khỏi vùng này một năm sau đó.

Chất độc trên đã mang lại kết quả đáng khích lệ trên đảo Christmas của Australia - nơi kiến đã diệt 20 triệu con cua đất đỏ (Gecarcoidea natalis) kể từ năm 1989, làm dân số loài này giảm 30%. Biện pháp này kiểm soát được kiến song không ảnh hưởng tới các động vật khác.

Các nhà khoa học cho rằng kiến vàng điên bắt nguồn từ châu Phi rồi chu du tới châu Á thông qua các vật liệu bao gói hoặc thùng hàng. Nhóm nghiên cứu nghi ngờ kiến vàng di cư tới Arnhem Land lần đầu tiên trong Chiến tranh Thế giới thứ II khi các con tàu của Mỹ thường xuyên đi lại giữa Australia và các đảo nhiều kiến ở Nam Thái Bình dương.

Minh Sơn (Theo Nature)

TTC  Trích từ - VnExpress