“4.000 tấn rác hữu cơ thải ra mỗi ngày trên địa bàn TP HCM có khả năng chuyển hóa sinh học thành 800 tấn sâu non và 800 tấn phân hữu cơ chất lượng cao”. Đây là thông tin do Tiến sĩ Bùi Cách Tuyến, Hiệu trưởng trường Đại học Nông Lâm TPHCM, báo cáo tại Hội nghị “Dự án Kinh tế Chất thải” mới diễn ra tại Viện Môi trường và Tài nguyên.

Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Nông Lâm TP HCM, đứng đầu là Tiến sĩ Trần Tấn Việt, mới đây đã áp dụng thành công kỹ thuật chuyển hóa sinh học rác thải hữu cơ thành phân bón chất lượng cao, giải quyết được vấn đề ô nhiễm môi trường. Họ đã dùng sâu non của loại ruồi "lính đen” thuộc họ Stratiomyidae là tác nhân chính để phân hủy rác.

Ruồi "lính đen"

Ruồi này có sẵn trong môi trường thiên nhiên ở nước ta. Con trưởng thành có màu đen, dài 12-20 mm, có hình dạng trông dễ lẫn lộn với loài ong. Vòng đời của ruồi "lính đen" kéo dài khoảng hơn 1 tháng. Phải qua 5 giai đoạn biến thái, sâu non mới hóa nhộng. Con trưởng thành sống khoảng 3-5 ngày, không ăn uống, sống dưới bóng cây. Mỗi con cái đẻ khoảng 900 trứng, rồi chết. Ruồi lính đen được chọn lọc từ nhiều loài ruồi có ích để xử lý rác là do chúng không vào nhà. Có vào, chúng cũng nhanh chóng tìm cách thoát ra. Con trưởng thành cũng không mang mầm bệnh, do vậy chúng không là tác nhân truyền bệnh cho người và vật nuôi.

Khả năng phân huỷ chất hữu cơ cao

Thử nghiệm cho thấy, sâu non của ruồi lính đen có thể phân hủy hầu hết các chất hữu cơ như phân gia cầm, gia súc, chất thải thực vật từ các trang trại, các cơ sở chế biến thực phẩm, rác sinh hoạt gia đình đến chất thải từ cống rãnh. Quá trình phân hủy diễn ra rất nhanh, phụ thuộc vào loại rác. Rác thải từ thức ăn thừa, rau cải hư... được phân hủy trong 10-12 giờ. Với chất thải có thành phần cellulose cao như giấy vụn, rơm, lá chuối cần đến 10-15 ngày.

Trong quá trình xử lý, ưu thế của kỹ thuật chuyển hóa sinh học này là không gây ra mùi hôi, không tạo ra nguồn nước thải, không tạo ra hiệu ứng nhà kính, lại làm giảm thể tích chất thải đến 90%. Điều lý thú nữa là sâu non của ruồi "lính đen" còn tiết ra chất pheromone ức chế sự sinh sản của ruồi nhà, góp phần giảm sự phát triển của quần thể ruồi nhà.

Lợi cả đôi đường

Nhóm nghiên cứu đã chế tạo ra được thiết bị thích hợp để tự động thu hồi sâu non mà không tốn công lao động. Sâu non là thức ăn hấp dẫn để nuôi gà, vịt, cá.... Phần rác còn lại sau khi đã phân hủy được dùng làm phân bón cho cây trồng hoặc dùng để nuôi trùn đất. Mỗi tấn rác sinh hoạt có thể được xử lý cho ra 200 kg sâu non và 200 kg phân hữu cơ. Như vậy, tính ra TP HCM hiện có khoảng 4.000 tấn rác hữu cơ mỗi ngày, thì có thể sản xuất đến 800 tấn sâu non và 800 tấn phân hữu cơ chất lượng cao. Nếu giá thành của sâu non là 1.000 đồng/kg, phân hữu cơ 150.000 đồng/tấn, thì xử lý 4.000 tấn rác có thể thu lại 920 triệu đồng/ngày. Ước tính mức đầu tư để xử lý 4.000 tấn rác hữu cơ cần đến diện tích 273.000 m2 và chi phí xây dựng 1 m2 hầm xử lý tương đương với chi phí xây dựng 1 m2 của nhà cấp 4. Diện tích xử lý rác không tăng nếu lượng rác không tăng, vì vậy áp dụng kỹ thuật chuyển hóa sinh học có thể tiết kiệm quỹ đất rất lớn.

Có thể xem đây là một thành tựu bước đầu đáng lưu ý của công nghệ sinh học tại TP HCM vào đầu năm 2001. Ý nghĩa của nó sẽ vô cùng lớn lao nếu được áp dụng để xử lý lượng rác thải hữu cơ khổng lồ hiện là vấn đề "nhức nhối" tại thành phố HCM cũng như tại các đô thị khác của nước ta.

(Theo SGGP, Nông Nghiệp VN )

 TTC  Trích từ - VnExpress