Tuần này, gần 1 triệu người sẽ đổ xuống đường ở hạt Notting Hill, London (Anh), tham dự lễ hội đường phố hằng năm lớn nhất châu Âu. Để giữ an toàn và tạo không khí thoải mái cho đám đông, tránh bị ùn tắc, người ta đã lập trình cho cuộc diễu hành dựa trên kinh nghiệm di chuyển của loài kiến.

Trong những kỳ lễ hội trước đây, đoàn người diễu hành thường phải đi theo một đường tròn. Kiểu tuần hành này khiến cho rất đông người bị nhồi vào một khu vực có diện tích nhỏ, do đó không tránh khỏi việc xô đẩy, chen lấn nhau.

Hai năm trước, các quan chức London đã yêu cầu nhà địa lý Michael Batty của Đại học Tổng hợp London và cộng sự lập ra 6 tuyến đường mới cho lễ hội. Để thực hiện nhiệm vụ này, nhóm nghiên cứu theo dõi các cổng ra vào khu vực, kết hợp với thông tin từ phía cơ quan quản lý giao thông, các cơ quan y tế sơ cứu, và những bức ảnh chụp từ trên không, qua đó, họ tính ra được số người có mặt trong lễ hội.

Tiếp theo, nhóm nghiên cứu tạo nên mô hình hạt Notting Hill ảo trên máy tính. Khoảng 1.500 khách bộ hành được đưa vào mô hình này để tìm ra những lộ trình diễu hành nhanh nhất và lôi cuốn nhất. Nhờ đó, các nhà nghiên cứu đã xác định được những điểm tắc nghẽn tiềm năng và dự đoán hiệu quả với mỗi kiểu đường đi khác nhau.

Theo mô hình, đường đi hình chữ L là hiệu quả nhất trong việc tránh cho khách bộ hành dồn lại một chỗ. Tuy nhiên, các nhà tổ chức lại mong muốn giữ cho đường diễu hành càng tròn càng tốt. Vì thế, giải pháp thỏa hiệp được đưa ra là hình chữ U.

Các nhà khoa học cho biết loại mô hình này đã được họ nhà kiến sử dụng rất hiệu quả. Với một số lượng lớn cá thể cùng lúc đi kiếm ăn, mỗi con một phách, nhưng chúng lại có thể tạo ra những mạng lưới giao thông phức tạp và hiệu quả, mà không cần bất cứ sự kiểm soát nào từ bên ngoài.

Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu khác lo ngại rằng mô hình không phản ánh được sự hỗn loạn của lễ hội. "Trong một đám đông, chuyển động của mọi người giống như một giọt chất lỏng. Tất cả đều đổ xô về một phía theo nhau, chẳng hạn khi người ta nắm tay nhau cùng đi", Jon Kerridge của Đại học Napier ở Edinburgh, Anh, bình luận. Và như thế, việc lập mô hình chuyển động căn cứ vào đường đi của mỗi cá thể đã bỏ qua hiệu ứng đám đông, Kerridge nghĩ vậy.

B.H. (theo Nature)

TTC  Trích từ - VnExpress