Xét một cách toàn diện, một món ăn phải được đề cập đến 4 khía cạnh:

1. Thành phần dinh dưỡng

Nhìn chung các loại côn trùng có độ đạm cao, do vậy năng lượng cũng cao (ví dụ 100gr châu chấu có tới 24,3gr protein cung cấp 130kcal, 100gr nhộng cung cấp 13gr protein cung cấp 111kcal nếu so sánh với những loại đạm chuẩn như thịt gà thì lượng đạm trong loài côn trùng như châu chấu còn cao hơn trong thịt gà (100 thịt gà nạc có 20,3gr protein (ít hơn so với châu chấu), cung cấp năng lượng 199kcal.

Ngoài ra các côn trùng còn giàu hàm lượng canxi và vi khoáng: 100gr châu chấu cung cấp 210mg canxi, 270mg phospho, 100gr nhộng cung cấp 40mg canxi và 109mg phosphor. Như vậy là cao hơn gần 10 lần so với thịt gà, thịt lợn (100g thịt gà nạc cung cấp 12mg canxi, 200mg phosphor).

Tóm lại một số loại côn trùng quen thuộc trong danh mục ẩm thực đã được phân tích trong bảng thành phần hóa học thức ăn Việt Nam (châu chấu, nhộng tằm) cho thấy có lượng đạm và hàm lượng canxi, khoáng cao, năng lượng cao, có giá trị dinh dưỡng tốt.
 
2. Vệ sinh ăn toàn thực phẩm

Với những món ăn quen thuộc hàng trăm năm nay của người Việt Nam như châu chấu, cà cuống, nhộng đã được sử dụng cho thấy tuyệt đối an toàn, vì bản thân những con côn trùng này hoàn toàn không độc tố, và như loại nhộng tằm thì được nuôi bởi các cơ sở sản xuất tơ, được con người cho ăn lá dâu, lá sắn nên rất đảm bảo vệ sinh.

Ngày nay có những nơi còn ăn cả các con côn trùng có độc tố (như rết, bọ cạp, bọ hung, bọ xít) hoặc ăn những con nhộng (hoặc sâu kén của bướm) đào được từ trong đất rừng, đất hoang thì rất nguy hiểm vì có thể nhiễm độc tố của bản thân những loại có độc tố trong cơ thể, hoặc nhiễm các độc tố (vd các bào tử nấm) trong đất đã có trong cơ thể những con nhộng, sâu kén này, có thể gây hôn mê, tê liệt thần kinh và tử vong. Đối với những loại cây này hoàn toàn nên tránh không sử dụng làm thức ăn vì hậu quả khôn lường.

3. Văn hóa ẩm thực

Đối với những loài côn trùng quen thuộc đã được ông cha ta sử sử dụng làm món ăn từ xa xưa, nếu bản thân chúng ta được làm quen từ thuở nhỏ, sẽ thấy đây là những món ăn có thể chế biến rất ngon và bổ. Nhưng với nhiều người đến trưởng thành mới làm quen với những món ăn thì có thể sẽ khó chấp nhận, đó là văn hóa ẩm thực riêng của mỗi người.

4. Ảnh hưởng môi trường

Các loài côn trùng an toàn cho thực phẩm được bàn đến trong bài viết này nếu được sử dụng làm món ăn phổ biến thì cũng không gây ảnh hưởng xấu cho môi trường sinh thái, ngược lại chúng ta biết châu chấu nếu quá phát triển sẽ phá hủy mùa màng, còn nhộng tằm thì được con người nuôi nhân tạo để cung cấp kén và thịt, chứ không phải loại nhộng tự nhiên trong thiên nhiên, nên xét ra cũng không có ảnh hưởng gì.

Một số món ăn tham khảo:

1. Món châu chấu rang: Là hình thức chế biến phổ biến nhất. Cách chế biến món này thật đơn giản, không khác lắm với kiểu rang con nhộng tằm, một món đặc sản bình dân rất phổ biến ở miền Bắc từ hàng chục năm nay. Với châu chấu không ngâm rửa qua nước lâu mà phải đổ nước rào rào để rửa qua.

Theo các nhà hàng chuyên làm món châu chấu: Nên chao qua nước sôi, rồi bỏ cánh, bỏ ruột, luộc một lần với nước cà hoặc nước dưa chua, có thể cho thêm ít mì chính. Sau đó, rửa sạch châu chấu, đổ ra rá cho ráo nước đem vào xào hoặc rang. Cho mỡ hoặc dầu ăn vào chảo, chờ nóng già, cho châu chấu vào đảo đều đến lúc chín vàng và cho ít lá chanh vào là bạn đã có món châu chấu rang.

2. Châu chấu xào sả ớt: Món này không nên cho thêm nước vì châu chấu xào khô là cách tốt nhất để bảo toàn độ giòn tan, béo ngậy rất riêng biệt của con châu chấu. So với món rang thì châu chấu xào vẫn mềm hơn.

3. Món lẩu châu chấu: Là món ăn rất đặc biệt của trung nam bộ, cũng gần giống với kiểu lẩu cá lóc đồng, món lẩu châu chấu cần các thứ phụ gia như lá rút, me chua, măng dưa chua, tai chua, đậu rồng, rau ngổ....Châu chấu đã rang vàng sẽ được cho vào sau cùng khi nồi nước đã có đủ các thứ phụ gia sôi đều, hớt bọt, cho gia vị, sẽ ngon hơn nếu có vị cay của ớt và gừng.

Con châu chấu vàng rộm ngấm nước chua, đặt trên một bát bún sợi to, ăn kèm với giá đậu, chuối chát cùng các loại rau thơm khác, thật sự là một kỷ niệm khó quên.

4. Nhộng tằm rang lá chanh hoặc hoa hẹ: Nhộng tằm rửa sạch trong nước lã, xóc nhẹ để không bị nát. Để ráo rồi cho lên chảo bếp nóng, đảo nhẹ nhàng nhộng, nêm ít gia vị, đun nhỏ lửa cho tới khi khô, cho dầu ăn vào, bật to lửa và lá chanh hoặc hoa hẹ đã rửa sạch vào. Sau đó bắc ra ăn ngay. Thưởng thức sẽ thấy vị bùi thơm lưu lại rất lâu trên đầu lưỡi, món ăn rất đặc trưng trong văn hóa ẩm thực miền Bắc.

5. Nhộng ong kẹp gắp nướng là nhàu: Nhộng của ong vò vè ngon, béo bùi nhưng phải rút ruột lấy chất dơ, còn nhộng ong mật thì không cần. Nhộng non thì kẹp gấp nướng từng mảng nhỏ, nhộng già thì nhiều con gói lại kẹp nướng. Nước chấm dùng muối tiêu chanh hay nước mắm ớt. Khi nhộng chín khói bốc thơm lừng nếm thấy vị ngọt béo cộng với hương cay nồng của gia vị.

Theo Baodatviet

TTC Trích