Các nhà khoa học vừa khám phá ra một loại ong Amazon chuyên thu hoạch chất thải của côn trùng để làm thức ăn và vật liệu xây tổ. Đây là lần đầu tiên người ta tìm thấy hình thức “trại chăn nuôi” kỳ lạ như vậy trong họ nhà ong.

Loài ong được phát hiện có tên gọi là Schwarzula, chỉ dài nửa centimet. Nó làm tổ trong những chiếc hốc ở thân cây (do sâu bướm đục ra, nhưng đã bỏ đi). Mỗi chiếc tổ có khoảng 200 con bọ vẩy, thuộc loài Crytostigma.

Bọ Crytostigma hút nhựa cây và bài tiết một thứ dịch chứa rất nhiều đường, được gọi là dịch ngọt. Ong liếm dịch ngọt để ăn và chuyển nó thành mật dự trữ. Cũng nhờ những “lao công” cần mẫn này, mà loài Crytostigma không bị chết đuối trong chất thải của chính mình. "Hình thức cộng sinh như vậy giúp cho loài ong tích được lượng lớn thức ăn trong tổ mà không phí chút sức lực nào. Ngược lại, chúng cũng giúp làm vệ sinh thân thể cho bọ vẩy và bảo vệ chúng”, nhà sinh vật học Joao Camargo của Đại học Sao Paulo ở Brazil nhận xét.

Ngoài mật, bọ Crytostigma còn tạo ra chất sáp từ các tuyến trên lưng. Schwarzula liếm sạch chất nhờn này và trộn nó với nhựa cây, bùn hoặc phân để xây tổ. Thực ra, lũ ong cũng có thể tự mình tạo ra sáp, nhưng hiển nhiên, chúng rất hà tiện trong việc dùng loại vật liệu quý này. Khi lượng “nông phẩm” trong “trại chăn nuôi” thừa mứa, ong Schwarzula chẳng cần phải nhọc sức tạo sáp nữa. Nó cất giữ lượng dư vào những khe nứt trong tổ phòng khi cần tới.

Một số loài kiến cũng biết thu hoạch dịch ngọt từ bọ vẩy, nhưng chúng không cho bầy “gia súc” sống cùng tổ với mình. Ông Camargo phỏng đoán, loài ong Schwarzula có thể mang bọ vẩy đi khắp khu rừng. Mối liên hệ giữa chúng hẳn là rất khăng khít, vì ở tất cả các tổ ong đều có bọ vẩy, và bọ vẩy cũng không thấy xuất hiện ở bất cứ nơi nào khác ngoài tổ ong.

B.H. (theo Nature)

TTC  Trích từ - VnExpress